Nowe przepisy BHP: Zakaz odpoczynku w upały powyżej 35°C

W odpowiedzi na coraz częstsze fale upałów Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło trzecią wersję projektu rozporządzenia dotyczącego zasad wykonywania pracy w wysokich temperaturach. Zmiany te mogą znacząco wpłynąć na wiele sektorów, w tym na branżę transportową.

Projekt zakłada wprowadzenie wyraźnych limitów temperatury, po przekroczeniu których wykonywanie pracy będzie zabronione. W pomieszczeniach zamkniętych granicą ma być temperatura 35°C, natomiast w przypadku pracy na otwartym powietrzu – 32°C. Co istotne, zakaz będzie obowiązywał tylko wtedy, gdy zostanie realnie stwierdzone przekroczenie tych wartości w miejscu pracy. Sama prognoza pogody nie wystarczy, co oznacza, że ograniczenia będą obowiązywać wyłącznie w konkretnym czasie, a nie przez cały dzień.

W projekcie przewidziano również wyjątek – jeśli z przyczyn technologicznych zatrzymanie pracy jest niemożliwe, zakaz nie będzie miał zastosowania. Może to dotyczyć np. zakładów produkcyjnych, w których przerwanie procesu wiązałoby się z dużymi stratami lub ryzykiem. Zapis ten jednak wzbudza kontrowersje, ponieważ pojawiły się obawy, że będzie nadużywany przez pracodawców, aby uniknąć odpowiedzialności.

Chociaż przepisy nie zawierają osobnego rozdziału dotyczącego kierowców zawodowych, nowe regulacje obejmą również tę grupę. Kabina ciężarówki traktowana będzie jako pomieszczenie zamknięte, a więc po przekroczeniu 35°C kierowca będzie miał prawo odmówić pracy, pod warunkiem poinformowania pracodawcy. Niewyposażenie pojazdu w sprawną klimatyzację nie może być podstawą do karania pracownika lub odmowy wypłaty wynagrodzenia. W czasie przerw pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki odpoczynku, np. poprzez klimatyzację postojową lub zapewnienie noclegu poza pojazdem.

Jeśli w trakcie jazdy kierowca źle się poczuje z powodu upału, może przerwać pracę i odmówić dalszego prowadzenia pojazdu. Pracodawca nie ma prawa zmusić go do kontynuacji jazdy. W przeciwnym wypadku naraża się na interwencję Państwowej Inspekcji Pracy oraz karę finansową w wysokości nawet 30 tysięcy złotych.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, jednak już teraz pracodawcy są zobowiązani do dbania o bezpieczeństwo pracowników podczas upałów. Powinni zapewnić dostęp do zimnej wody pitnej, organizować częstsze przerwy, ograniczać wysiłek fizyczny i informować pracowników o zagrożeniach związanych z wysokimi temperaturami.

Zmiany te to krok w stronę poprawy warunków pracy i zdrowia pracowników. Branża transportowa powinna już teraz przygotować się do ich wdrożenia, w szczególności w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków termicznych w kabinach pojazdów.